PSDnet.nl

Volgende open dag: 1 & 2 juni 2024

Raderstoomboot Westerschelde

De Westerschelde was een raderstoomboot van de PSD, gebouwd in 1905. Tegenwoordig is het schip als Freya in de vaart in Duitsland, als oudste nog bestaande voormalige PSD-veerboot.
51

Op 18 december 1905 kwam de boot voor het eerst aan in Vlissingen en werd later die maand in dienst gesteld tussen Vlissingen en Breskens. Ook de dienst Vlissingen-Terneuzen werd uitgevoerd door de raderstoomboot.

Verschillen met andere PSD-stomers

De Westerschelde was een ander, groter type raderstoomboot dan de PSD in de voorgaande jaren had gebouwd met het ’type Walcheren‘. De stoomboot Zuid-Beveland (1899) heeft enige gelijkenissen omdat de achtersteven afwijkt van de Walcheren (1887) en de Zeeuwsch-Vlaanderen (1891) en meer lijkt op die van de Westerschelde en de Zeeland (1908).

Na 1916 waren dit de enige drie overgebleven raderstoomboten in de PSD-vloot. De Zuid-Beveland kreeg de kleurstelling van de Westerschelde en Zeeland, wat het lastiger maakt de schepen uit elkaar te houden. Zo werd de romp helemaal zwart geschilderd en verdween het lofwerk op de boeg, iets wat achterwege was gelaten bij de Westerschelde en Zeeland. De Zuid-Beveland is (onder meer) te herkennen aan vier patrijspoorten direct gesitueerd onder het achterdek, iets wat de Westerschelde en Zeeland niet hadden omdat die plek diende als bergruimte.

Verschillen veerboten Westerschelde (1905), Zeeland (1908) en Zuid-Beveland (1899)

Invallen op de Oosterschelde

Nadat vanaf 1927 op de veerdienst Vlissingen-Breskens kopladingsveerboten in dienst kwamen werd de Westerschelde ook ingezet op de Oosterschelde-dienst. Tot ongenoegen van passagiers, blijkt uit ingezonden berichten in kranten van destijds: ‘De tweede klas-reizigers kunnen te midden van auto’s, fietsen, vrachtgoed enz. zich met een staanplaats vergenoegen, of in ’t vooronder (het z.g. hol) plaats nemen!’, Zierikzeesche Nieuwsbode in 1933.

Gelukkig voor de klagende passagier kwam in 1933 de moderne Ooster-Schelde in de vaart. De Westerschelde werd verkocht aan een werf uit Terneuzen. In 1935 werd de raderstoomboot via bemiddeling van een scheepsmakelaar verkocht aan de heer P.J. Zwaan, eigenaar van een oliehandel te Oosterhout.

Bunkerschip in Born

Nadat het schip in Hendrik Ido-Ambacht van de machine, ketel en raderkasten was ontdaan werd het omgebouwd tot oliebunkerschip door de N.V. Terneuzensche Scheepsbouw Mij. Daarna werd het schip gestationeerd als bunkerschip in de Berghaven van Born (Limburg) aan het nieuwe Julianakanaal.

Tweede Wereldoorlog

Waar de veerboten in de oorlog in Zeeland bombardementen te verduren kregen, speelde het bunkerschip een andere rol. Tijdens de oorlog waren er namelijk joden ondergedoken op het schip en zo ontkomen aan de Duitsers. PSDnet.nl publiceerde hierover een aantal artikel, op 7 februari en 12 april 2014.

Bunkerschip in Zaltbommel

Na de oorlog kwam de voormalige Westerschelde in Zaltbommel te liggen. In 1988 werd het bunkerschip daar overbodig doordat een nieuw schip in dienst werd genomen. Het oog van twee ondernemers, W. & K. Key, viel op het casco van de raderstoomboot en ze besloten het te kopen en te verbouwen tot salonboot. Alleen de romp is dus nog origineel.

De vrijwilligers van PSDnet.nl staan klaar voor rondleidingen in Vlissingen.

Het schip werd tijdens een ceremonie door Willem Boot gedoopt en zou voortaan als De Nederlander door het leven gaan. Vanuit Rotterdam werden er tochtjes over de Maas mee gemaakt. In 1999 werd het schip echter weer verkocht, aan Insel-und Halligreederei Sven Paulsen. De oude Westerschelde heet tegenwoordig Freya. Met de raderstoomboot worden rondvaarten over het Kielerkanaal gemaakt. De Freya is vooral actief op het Kielerkanaal en de Elbe. In 2005 werd de 100ste verjaardag van de raderstoomboot gevierd.

De Westerschelde is de oudste PSD-veerboot die nog ergens in de vaart is. In de machinekamer hangen als aandenken aan het PSD-verleden de Nederlandse en Zeeuwse vlag.

Foto’s Westerschelde / Freya

Bekijk alle foto’s van de Westerschelde / Freya.

Facebook
LinkedIn
Pinterest
Twitter

Navigatie PSD-vloot

Hieronder kunt u navigeren tussen de verschillende pagina’s van PSD-veerboten. Ook kunt u de fotopagina bekijken van deze PSD-veerboot. U bent nu hier: