Getijdensteigers (1866-1930)
Hoedekenskerke was vanaf 1866 opgenomen op de dienst van Terneuzen naar Hansweert. De eerste steiger uit 1872 werd in 1914 vervangen door een nieuwe, 200 meter zuidelijker. Zulke PSD-steigers waren getijdensteigers: met een hoogwater-, een laagwater- en een halftijbrug op verschillende niveaus kon de stoomboot bij elke waterstand aanleggen. De ligging aan de dijk was niet ideaal en leek op de aanlegplaats van Borssele.
Een veerhaven in een oud dijkgat (1930-1934)
Voor het opkomende autoverkeer voldeed zo’n steiger niet. Als nieuwe veerhaven richtte de Provincie een inham van de Westerschelde in die al sinds een dijkval van 1872 open lag. De funderingen voor de nieuwe aanlegsteiger gingen 12 meter onder water de grond in; de aanleginrichting zelf bestond uit een bescheiden ponton en een fors uitgevallen ijzeren brug van 45 bij 5,50 meter, gebouwd bij Penn & Bauduin in Dordrecht.
Volgens De Telegraaf was de brug ‘de grootste die tot nu toe in Nederland vervaardigd werd’. De eigen productielijst van Penn & Bauduin bewees overigens anders. Op 25 augustus 1933 werd de brug ingevaren; een week later maakte de gloednieuwe zijlader Koningin Emma er zijn officiële proeftocht, met het voltallige college van Gedeputeerde Staten aan boord. Met het wachtlokaal annex kantoor was de haven in 1934 compleet.
Oorlogsschade en de Rampnacht (1940-1953)
De oorlog liet de haven zwaar gehavend achter: de ponton gezonken, een deel van de brug bedolven onder twee meter zand. Met een drijvende bok van de Spoorwegen begon in oktober 1946 de berging. In de Rampnacht van 1953 raakte bij het aanleggen goederenklerk Jacob Leijs te water, het eerste Zeeuwse slachtoffer van de Watersnoodramp. Aan de haven staat een klein eerbetoon aan hem.
Te klein voor een koplader
Tweemaal probeerde de PSD de grote koplader Prins Hendrik op deze dienst in te zetten, in 1953 en nog eens in 1960. Beide keren bleek de haven niet heel geschikt voor het schip, maar in de jaren 60 was het wel een serieuze poging in de zin van duur. Tot het einde van de veerdienst bleef de veerdienst vervolgens het domein van de zijladers Prins Willem I en Ooster-Schelde.
Wachtlokaal gered
Na de allerlaatste afvaart op zondag 2 januari 1972, waarbij honderden mensen afscheid namen en jongeren ondanks politieafzettingen nog protest voerden, werd de brug al in mei 1972 gesloopt en verzandde het haventje tot de jachthaven van nu. Alleen de meerpalen en het wachtlokaal uit 1934 bleven over. Toen dat gebouwtje moest wijken voor een dijkverzwaring, kwamen Zeeuwen in het geweer; het lokaal is verplaatst en in 2013 officieel heropend. Freek de Jonge klom in 2015 voor het tv-programma Opium op de oude brugfundering, op zoek naar ‘de overkant’ van vroeger.
Ligging
De kaart toont het haventje van Hoedekenskerke, tegenwoordig in gebruik als jachthaven.
Foto's van Hoedekenskerke
Het fotoarchief van PSDnet.nl telt 24 foto's van Hoedekenskerke, waarvan 17 uit de PSD-tijd en 7 van na de PSD.
